Studium Generale UU Podcast

In de jaren 70 waren Nederlanders wereldwijde koplopers in ontwikkelingshulp. Tegenwoordig is internationale samenwerking nauwelijks een politiek thema meer. Onderzoeker Dirk-Jan Koch legt uit waarom het imago van ontwikkelingshulp verslechterde, ook in het Globale Zuiden. Hoe zou moderne ontwikkelingshulp eruit kunnen zien?

Al sinds de jaren 80 luiden bezorgde wetenschappers de noodklok: klimaatverandering is een groot probleem. Klimaatwetenschappers zijn het erover eens dat we er iets tegen moeten doen. Maar die boodschap wordt ondermijnd door grote hoeveelheden desinformatie. Wat zijn daar de gevolgen van? En hoe herken je de vaak subtiele patronen van klimaatdesinformatie? Filosoof Mario Veen legt uit. 

Sartre, Nietzsche, Kant. Wie kent ze niet? We hebben de neiging om steeds naar dezelfde denkers te grijpen om grip te krijgen op de wereld om ons heen. Maar wat als we de bestaande filosofische canon loslaten? Of moeten we überhaupt af van het idee van een canon? Luister naar een verhaal van filosoof Simon Gusman. 

Wees bescheiden, dienstbaar, en vooral niet te veel. Menig vrouw voelt zich nog steeds ongemakkelijk bij het innemen van ruimte, letterlijk én figuurlijk. Vrouwen die het toch doen, worden dikwijls mikpunt van vrouwenhaat, seksisme en racisme. Met socioloog Christien Brinkgreve, psycholoog Liesbeth Woertman en antropoloog Gloria Wekker (alle drie UU) bespreken we wat het betekent om je plek op te eisen, in relaties en in de maatschappij.

In the past, scientists thought that humans could be subdivided into races. They believed that some races were more civilized and 'progressed' than others. An idea that was eagerly used to legitimize colonial oppression. Nowadays, scientists agree that race/this is a biological myth. Philosopher of science Abigail Nieves Delgado explains how this colonial way of thinking still echoes in modern biology and anthropology.

De aanwezigheid van de mens is tot diep op de zeebodem te horen, van brommende containerschepen tot het lawaai van boorplatforms. Marien bioloog Kees te Velde vertelt hoe die continue stroom aan geluid effect heeft op dieren en ecosystemen. Is geluidsvervuiling nog te stoppen?   

‘Ik voel me depri’ en ‘Dat is traumatisch!’. Therapietaal is onderdeel van ons dagelijks leven geworden. Het past in een cultuur waar steeds meer openheid is over mentale problemen. Maar critici zien het als een symbool van de doorgeschoten ‘psychiatrisering’, waarbij mensen niet meer accepteren dat lijden bij het leven hoort. Historicus Gemma Blok vertelt hoe het denken over wat we normaal en abnormaal vinden door de geschiedenis is veranderd.

The bestselling book Detransition, Baby was called 'perhaps the first great trans realist novel' by The Guardian. It exposes the dreams and sometimes harsh realities of the trans community. One character has an urgent desire to have children, another decides to reverse his transition - because he finds life as a trans woman too difficult. Gender scholar Lieks Hettinga talks about the binary logic surrounding transition and detransition.

Van wapenexport tot klimaatbeleid: burgers vragen de rechter steeds vaker om uitspraken te doen over beleid, of het gebrek eraan. Komen rechters daardoor te veel op de stoel van de politiek te zitten? Of laten politici gevoelige kwesties te makkelijk liggen? En heeft de rechter altijd het laatste woord? Een gesprek met rechtswetenschappers Janneke Gerards en André Verburg, en mensenrechtenadvocaat Merel Hendrickx. 

Als in hun cyclus het oestrogeenniveau stijgt, voelen vrouwen zich somber. En mannen in de ‘penopauze’ krijgen last van angst, geheugenverlies en concentratieproblemen. Zijn al onze mood swings hormonaal gedreven? En is depressie echt een chemische disbalans? Endocrinoloog Max Nieuwdorp legt uit: zijn wij onze hormonen?