Studium Generale UU Podcast

Van wapenexport tot klimaatbeleid: burgers vragen de rechter steeds vaker om uitspraken te doen over beleid, of het gebrek eraan. Komen rechters daardoor te veel op de stoel van de politiek te zitten? Of laten politici gevoelige kwesties te makkelijk liggen? En heeft de rechter altijd het laatste woord? Een gesprek met rechtswetenschappers Janneke Gerards en André Verburg, en mensenrechtenadvocaat Merel Hendrickx. 

Als in hun cyclus het oestrogeenniveau stijgt, voelen vrouwen zich somber. En mannen in de ‘penopauze’ krijgen last van angst, geheugenverlies en concentratieproblemen. Zijn al onze mood swings hormonaal gedreven? En is depressie echt een chemische disbalans? Endocrinoloog Max Nieuwdorp legt uit: zijn wij onze hormonen? 

In de jaren 80 was er in Nederland veel verzet tegen kernenergie. Tegenwoordig groeit de steun voor de bouw van nieuwe centrales. Is het een duurzame manier om de klimaatdoelen te behalen? En hoe groot is het risico op een ramp? Atoomfysicus Wim Turkenburg vertelt over de voordelen en nadelen van kernenergie. 

Deze podcast is een montage van het live event van Studium Generale van de Universiteit Utrecht op 22 april 2024.

Volgens de degrowth-beweging moet er een einde komen aan economische groei om de aarde leefbaar te houden. Tegenstanders noemen het naïef en politiek onhaalbaar: de overgang naar een duurzame samenleving vraagt om enorme investeringen, die we niet kunnen betalen als de economie krimpt. Milieugeograaf Crelis Rammelt neemt de voor- en tegenargumenten onder de loep. Moeten we stoppen met groeien of is groene groei mogelijk? 

Een groeiende groep Nederlanders keert zich af van de overheid en andere instituties. Ze voelen zich machteloos en onderdrukt door de staat. Sommigen weigeren belasting en boetes te betalen, anderen proberen hun contact met de overheid helemaal te verbreken. Hoe ziet deze groep zelfverklaarde ‘autonomen’ eruit? Wat beweegt hen? En wat kan de overheid doen om het vertrouwen te herstellen? Een gesprek met rechtswetenschapper Luuk de Boer. 

Nederlandse veiligheidsdiensten waarschuwen al langer voor Russische en Chinese spionageactiviteiten. Die landen zouden het gemunt hebben op technologische kennis van universiteiten en bedrijven. Wat staat er op het spel? Hoe bepaal je wie wel en niet te vertrouwen is? En hoever mag je gaan om kennisdiefstal te voorkomen? We gaan erover in gesprek met inlichtingenexperts Willemijn Aerdts en Eric Schouten. 

Depressie komt veel voor: bijna 1 op de 5 mensen krijgt ermee te maken. Toch slaan de huidige vormen van behandeling niet altijd aan. Psychiater Metten Somers (UMC Utrecht) onderzoekt of psychedelica hier verandering in kunnen brengen. Hoe werkt zo'n behandeling, en wat zijn de voor- en nadelen? Hij legt het je uit.

In de VS is een overdosis door krachtige en verslavende pijnstillers doodsoorzaak nummer één onder jonge mensen. Ook in Nederland schrijven artsen steeds makkelijker zware pijnstillers voor. Hoe komt dat? En wat kunnen we ertegen doen? Apotheker Marcel Bouvy vertelt over de gevaren van pijnstillerverslaving. 

The wars in Ukraine, Gaza, and Sudan demonstrate that war crimes and crimes against humanity are being committed all over the world. As a result, millions of people are suffering. Historian Iva Vukušić investigates what role the International Criminal Court plays in prosecuting suspects of war crimes. Is it fit for purpose?

‘Nederlanders weer op 1’. Met deze slogan werd de PVV de grootste partij. Asielzoekers, arbeidsmigranten en moslims vormen volgens de partij een bedreiging voor ‘echte’ Nederlanders. Dat standpunt is niet nieuw. Waarom stemden kiezers juist nu zo massaal voor radicaal-rechts? En waarom vindt het anti-migratiesentiment in heel Europa zoveel weerklank? Journalist Hasna el Maroudi gaat erover in gesprek met socioloog Marcel Lubbers.