Studium Generale UU Podcast

Is kernenergie de oplossing?

In de jaren 80 was er in Nederland veel verzet tegen kernenergie. Tegenwoordig groeit de steun voor de bouw van nieuwe centrales. Is het een duurzame manier om de klimaatdoelen te behalen? En hoe groot is het risico op een ramp? Atoomfysicus Wim Turkenburg vertelt over de voordelen en nadelen van kernenergie. 

Deze podcast is een montage van het live event van Studium Generale van de Universiteit Utrecht op 22 april 2024.

Degrowth: hoop of hype?

Volgens de degrowth-beweging moet er een einde komen aan economische groei om de aarde leefbaar te houden. Tegenstanders noemen het naïef en politiek onhaalbaar: de overgang naar een duurzame samenleving vraagt om enorme investeringen, die we niet kunnen betalen als de economie krimpt. Milieugeograaf Crelis Rammelt neemt de voor- en tegenargumenten onder de loep. Moeten we stoppen met groeien of is groene groei mogelijk? 

Autonoom: een leven buiten de samenleving

Een groeiende groep Nederlanders keert zich af van de overheid en andere instituties. Ze voelen zich machteloos en onderdrukt door de staat. Sommigen weigeren belasting en boetes te betalen, anderen proberen hun contact met de overheid helemaal te verbreken. Hoe ziet deze groep zelfverklaarde ‘autonomen’ eruit? Wat beweegt hen? En wat kan de overheid doen om het vertrouwen te herstellen? Een gesprek met rechtswetenschapper Luuk de Boer. 

Spionage en diefstal: is onze kennis nog veilig?

Nederlandse veiligheidsdiensten waarschuwen al langer voor Russische en Chinese spionageactiviteiten. Die landen zouden het gemunt hebben op technologische kennis van universiteiten en bedrijven. Wat staat er op het spel? Hoe bepaal je wie wel en niet te vertrouwen is? En hoever mag je gaan om kennisdiefstal te voorkomen? We gaan erover in gesprek met inlichtingenexperts Willemijn Aerdts en Eric Schouten. 

Helpen psychedelica tegen depressie?

Depressie komt veel voor: bijna 1 op de 5 mensen krijgt ermee te maken. Toch slaan de huidige vormen van behandeling niet altijd aan. Psychiater Metten Somers (UMC Utrecht) onderzoekt of psychedelica hier verandering in kunnen brengen. Hoe werkt zo'n behandeling, en wat zijn de voor- en nadelen? Hij legt het je uit.

Waarom schrijven artsen steeds vaker verslavende pijnstillers voor?

In de VS is een overdosis door krachtige en verslavende pijnstillers doodsoorzaak nummer één onder jonge mensen. Ook in Nederland schrijven artsen steeds makkelijker zware pijnstillers voor. Hoe komt dat? En wat kunnen we ertegen doen? Apotheker Marcel Bouvy vertelt over de gevaren van pijnstillerverslaving. 

How to get justice for war crimes?

The wars in Ukraine, Gaza, and Sudan demonstrate that war crimes and crimes against humanity are being committed all over the world. As a result, millions of people are suffering. Historian Iva Vukušić investigates what role the International Criminal Court plays in prosecuting suspects of war crimes. Is it fit for purpose?

Eigen volk eerst?

‘Nederlanders weer op 1’. Met deze slogan werd de PVV de grootste partij. Asielzoekers, arbeidsmigranten en moslims vormen volgens de partij een bedreiging voor ‘echte’ Nederlanders. Dat standpunt is niet nieuw. Waarom stemden kiezers juist nu zo massaal voor radicaal-rechts? En waarom vindt het anti-migratiesentiment in heel Europa zoveel weerklank? Journalist Hasna el Maroudi gaat erover in gesprek met socioloog Marcel Lubbers. 

Klimaatpolitiek: van idealen naar actie

Van de uitputting en opwarming van de aarde tot het stikstofprobleem: veel van de problemen waar we mee te maken hebben zijn al lang bekend. Toch doen we er nu pas wat aan. Hoe kan dat? Sociaal psycholoog Jan Willem Bolderdijk doet onderzoek naar sociale kantelpunten. Wanneer leidt het duurzame gedrag van een kleine minderheid tot een systeemverandering? 

AI op het werk: vloek of zegen?

Hoe verandert AI ons werk? Met arbeidseconoom dr. Emilie Rademakers en arbeidssocioloog prof. Marleen Huysman.